Miotła zbożowa, to z pewnością jeden z najgroźniejszych chwastów dla producentów pszenicy i innych zbóż. Jej szkodliwość wynika z ekspansywności i skali szkód dla plonu. Dużym problemem jest też rosnąca odporność tego gatunku chwastu na substancje czynne herbicydów. Jak wygląda miotła zbożowa i jak ją rozpoznawać? Jaki środek chwastobójczy wybrać do jej zwalczenia? Wreszcie, kiedy wykonać zabieg herbicydowy?
Miotła zbożowa (łac. Apera spica-venti) – to gatunek roślin z rodziny wiechlinowatych, który jest pospolitym chwastem tzw. segetalnym, czyli niepożądanym w uprawach rolniczych, szybko rozprzestrzeniającym się w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Rośliny mają wysokość od 10 do 120 cm, łodygi są gładkie, pozbawione rozgałęzień, a liście wąskie o szerokości od 1 do 10 mm. Obupłciowe kwiaty tworzą wiechowaty kwiatostan. Miotła zbożowa należy do najbardziej ekspansywnych gatunków, szybko się rozmnaża, a ponadto występuje na wszystkich rodzajach gleb w całej Polce. Zbiorowiska tego chwastu w zbożach to problem, który może znacznie obniżyć wielkość i jakość plonu ów. To trudny gatunek, ponieważ jest odporny na wiele substancji czynnych herbicydów, w tym na popularne sulfonylomoczniki z grupy inhibitorów ALS (grupa HRAC 2, dawniej B). Szkodliwość miotły zbożowej jest bardzo wysoka. Jedną z kluczowych metod w walce z tym groźnym chwastem jest stosowanie herbicydów.
Na polach możemy spotkać zarówno formy ozime, jak i jare miotły zbożowej. Chwast wschodzi zarówno jesienią, jak i wiosną. Jego duża odporność na niskie temperatury sprawia, że ta niepożądana w zbożach roślina dobrze zimuje. Jak wygląda miotła zbożowa w różnych fazach rozwojowych? Aby ułatwić rozpoznawanie miotły zbożowej publikujemy kilka zdjęć tego groźnego chwastu.

Chwast w fazie siewek ma niewielkie liście, drobne, delikatne, w jasnozielonym kolorze, z czerwonawą nasadą.

Fot. Rafał Kowalski
Liście właściwe są ciemniejsze, nieco chropowate i szorstkie w dotyku, wąskie, o szerokości od 1 do 10 cm. Warto podkreślić, że zwalczanie miotły zbożowej jest najskuteczniejsze właśnie w tych wczesnych fazach rozwojowych, w fazie siewek i krzewienia.

Fot. Rafał Kowalski
Najbardziej charakterystyczne dla chwastów są wiechowate kwiatostany przypominające wyglądem miotełkę. Niezwalczona na czas miotła w pszenicy i innych zbożach oznacza spore straty w plonach.
Miotłę zbożową można zwalczać w dwóch terminach: jesienią i wiosną. Zabiegi herbicydowe jesienią znacznie minimalizują ryzyko konkurencji tego chwastu względem rośliny uprawnej już od wczesnych pierwszych faz rozwojowych zbóż. Ekspansywność i wysoki poziom zagrożenia ze strony miotły zbożowej, a także zmienna i nieprzewidywalna pogoda wiosną oraz spiętrzenie prac polowych w tym czasie sprawiają, że coraz więcej rolników wykonuje zabieg chwastobójczy jesienią. Wciąż jednak jest duża grupa producentów zbóż, którzy decydują się na aplikację herbicydu na miotłę zbożową na początku wiosny. Ponadto, wiosną można łatwiej rozpoznać chwasty. Z drugiej strony, chwasty znajdują się wówczas w wyższych fazach rozwojowych i ich zwalczenie jest trudniejsze. Wiosna, to także popularny okres na wykonywanie poprawkowych zabiegów chwastobójczych. Każdy termin ma swoje plusy i minusy, a Corteva ma w swojej ofercie skuteczne rozwiązania do zastosowania w obydwu terminach. Wśród nich są zarówno efektywne środki na miotłę zbożową na jesień, jak i na wiosnę.
Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez producentów zbóż jest „jaki oprysk na miotłę zbożową?” Wybierając herbicyd na miotłę zbożową trzeba wziąć pod uwagę wiele aspektów, w tym:
● zakres rejestracji środka oraz liczbę zwalczanych chwastów – aby w jednym zabiegu wyeliminować maksymalnie dużą liczbę chwastów,
● jego skład uwzględniający zawartość substancji czynnych o różnych mechanizmach działania – aby przeciwdziałać wytwarzaniu się odporności,
● możliwość stosowania w szerokim zakresie temperatur – aby ułatwić sobie pracę
Środkami rekomendowanymi do zwalczania miotły zbożowej są: Bizon™, Elipris™, Lancet Plus™ 125 WG, Nomad™ 75 WG, Quelex™ Complex Pak, czy Rexade™ Esteron™ Pak, które wyróżniają się wysoką skutecznością w eliminacji tego groźnego chwastu, nowoczesnym składem oraz elastycznością stosowania. Ponadto, jesienne herbicydy zwalczające miotłę zbożową od Corteva zapewniają rolnikom kompleksowe wsparcie strategii antyodpornościowej.
Elipris™
Miotła zbożowa | Elipris™ 0,4 l/ha

Quelex™ Complex Pak
Miotła zbożowa | Quelex™ 25 g + Naceto SC 0,25 l/ha

Fot. Rafał Kowalski
Nomad™ 75 WG

Objawy działania na miotle zbożowej 4 tygodnie po zabiegu Nomad™ 75 WG w dawce 120 g/ha + Dassoil™ 0,5 l/ha (adjuwant). Doświadczenia polowe, Polska
Fot. Rafał Kowalski

Skuteczność na miotłę zbożową widoczna po wyrzuceniu wiech, na pierwszym planie kontrola (obiekt nietraktowany herbicydem).
Fot. Rafał Kowalski
Herbicyd | Zakres działania | Gatunki zbóż |
Herbicydy jesienne | ||
Quelex™ Complex Pak
| miotła zbożowa (także odporna na ALS) i szeroki zakres chwastów dwuliściennych | pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto ozime, jęczmień ozimy |
Elipris
| miotła zbożowa (także odporna na ALS) i szeroki zakres chwastów dwuliściennych | pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto ozime, jęczmień ozimy |
Bizon | miotła zbożowa i szeroki zakres chwastów dwuliściennych | pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto ozime, jęczmień ozimy |
Herbicydy wiosenne | ||
Rexade™ Esteron™ Pak
| miotła zbożowa, owies głuchy i szeroki zakres chwastów dwuliściennych | pszenica ozima, pszenica jara, pszenżyto ozime, żyto ozime |
Lancet Plus 125 WG + Dassoil | miotła zbożowa i szeroki zakres chwastów dwuliściennych | pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto ozime |
Nomad 75 WG + Dassoil | miotła zbożowa (a w wyższej dawce: wyczyniec polny i życica trwała) oraz wybrane chwasty dwuliścienne | pszenica ozima, pszenżyto ozime, żyto ozime |
Podsumowując, miotła zbożowa może być poważnym problemem w uprawach zbóż, jednak stosując odpowiednie metody zwalczania, można zminimalizować jej negatywny wpływ na plony. To uciążliwy, trudny do zwalczenia agrofag ze względu na jego odporność na substancje czynne herbicydów. Wybór odpowiedniego preparatu odgrywa kluczową rolę w efektywnym eliminowaniu tego chwastu.